‘100% groene stroom’, dat is wat de meeste energieleveranciers aanbieden. Achter die term gaan echter subtiliteiten schuil die soms meer grijs dan groen zijn, en dat allemaal door een twijfelachtig labelingsysteem. Worden milieubewuste consumenten daar dan de dupe van? Het levert genoeg stof voor debatten op. Gelukkig bestaan er ook minder controversiële oplossingen. Een woordje uitleg.

Overzicht

In de vergelijking van elektriciteitsaanbiedingen is er één aspect dat bij steeds meer consumenten een gevoelige snaar raakt: het eventuele milieuvriendelijke karakter van stroom. De reden daarvoor is dat steeds meer Belgen zich bewust zijn van hun ecologische voetafdruk. De impact van de mens op de natuur is dramatisch, met de achteruitgang van ecosystemen en de biodiversiteit als gevolg. Toch kan elke burger iets doen om die impact te beperken. De meest voorkomende oplossingen: minder en beter consumeren om de afvalberg te verkleinen, de wagen inruilen voor het openbaar vervoer of kiezen voor hernieuwbare energie.

Een groenestroomcontract afsluiten lijkt dan ook bijna als vanzelfsprekend een goede oplossing voor talloze Belgische huishoudens. Maar wat houdt zo’n contract nu eigenlijk in? Hoe kunnen energieleveranciers hernieuwbare energie aanbieden als ze er zelf geen produceren? Het antwoord schuilt in het systeem van de garanties van oorsprong, die er vaak van worden beschuldigd te flirten met ‘greenwashing’.

Wat is een groenestroomcontract?

Voor we het over garanties van oorsprong gaan hebben, kijken we eerst eens wat een 100% groenestroomcontract precies is. Het betekent dat de door de leverancier verkochte elektriciteit uitsluitend is geproduceerd op basis van hernieuwbare energiebronnen. Die groene energie kan komen uit:

  • de zon (zonne-energie via zonnepanelen)
  • wind (energie uit windmolens)
  • hitte van de Aarde (geothermie)
  • biomassa

Wat is er zo bijzonder aan? Wel, ze zijn onuitputtelijk en genereren geen afval tijdens het opwekken van de energie.

Er zijn dus tal van milieuvriendelijke alternatieven. Maar juich niet te vroeg. Dat u een groenestroomcontract hebt, betekent nog niet dat de geleverde elektriciteit van een hernieuwbare bron komt.

Vier lampen waarvan drie zwarte en één groene.

Kiezen voor een aanbod van groene stroom maar grijze stroom ontvangen is onvermijdelijk.

Hoe kan dat dan? Heel eenvoudig: in België injecteren alle energieproducenten hun stroom in hetzelfde net. Met andere woorden, stroom afkomstig van hernieuwbare bronnen wordt vermengd met stroom van kernenergie of van fossiele bronnen (steenkool, olie, aardgas). Alle Belgische huishoudens gebruiken dus dezelfde elektriciteit. Het is onmogelijk een onderscheid te maken op het ogenblik dat de stroom uit het stopcontact komt.

De enige manier om er zeker van te zijn dat je je steentje bijdraagt tot de duurzame ontwikkeling, is kijken naar de manier waarop de leveranciers van groene energie hun stroom produceren.

Garanties van oorsprong, een compensatiesysteem

In België bieden de meeste leveranciers groene stroom aan, terwijl ze vaak massaal in kernenergie of fossiele energiebronnen investeren.
De Aarde van groene kleur

Ja, je leest het goed! Ook al lijkt dit op papier tegenstrijdig, toch is het perfect mogelijk. Groenestroomleveranciers die niet genoeg of zelfs helemaal geen hernieuwbare elektriciteit produceren, zijn helemaal niet verplicht hun eigen groenestroominstallaties te bouwen. Met de verkoop van zo’n aanbod zijn ze enkel verplicht net zoveel groene stroom aan te kopen als jij verbruikt.

Daarvoor doen ze een beroep op producenten van groene stroom met installaties die zich hoofdzakelijk in de Scandinavische landen bevinden, zodat Europese certificaten of de zogenaamde “labels van garantie van oorsprong” (GO’s) kunnen verkrijgen. De bedoeling van die GO’s? De bevestiging van de groene oorsprong van stroom, die vervolgens aan de eindklant wordt geleverd. Deze leveranciers hoeven dus enkel zo’n garanties te bemachtigen om een groenere balans te kunnen voorleggen. En zo kunnen ze volledig wettelijk verkondigen dat hun elektriciteit 100% groen is.

En de leveranciers die zelf ook groene stroom produceren, moeten er gewoon dezelfde hoeveelheid van produceren als ze er via hun groenestroomcontracten van verkopen. Niet meer of niet minder.

Groene stroom verkopen is niet hetzelfde als de hernieuwbare keten ondersteunen. Bron: Greenpeace

Jaarlijkse controles om de verbintenissen van de leverancier te controleren

De gewestelijke regulatoren (de VREG in Vlaanderen, CWaPE in Wallonië en Brugel in Brussel) zien erop toe dat de leveranciers het Europese traceringssysteem respecteren en leggen hen daarom twee regels op. Ten eerste moeten ze de overheid jaarlijks de GO’s voor de tijdens de afgelopen periode verkochte groene stroom bezorgen. En ze zijn ten tweede verplicht om maandelijks een lijst bekend te maken met daarop de klanten aan wie ze hernieuwbare energie leverden.

Op basis van die informatie zullen de regulatoren het reële aantal verwachte GO’s berekenen, om zo na te gaan of er wel net zoveel groene stroom is geproduceerd als er is verkocht.

Milieubewust zijn is dus een onmogelijke opdracht?

Als de meeste leveranciers enkel de ‘groene kleur’ van elders geproduceerde elektriciteit kopen, is dit dan geen schijnvertoning? Wel, gelukkig niet!

Door in te gaan op een groen aanbod steunen de consumenten wel degelijk de hernieuwbare keten in België. Die steun is misschien wel niet zo groot als ze dachten. Maar ze leveren op die manier wel een bijdrage tot het behalen van de door Europa bepaalde doelstellingen, waarmee ze hun steentje bijdragen tot een snellere overgang naar hernieuwbare energie.

En willen ze nog een stapje verdergaan, dan kunnen ze altijd nog informeren naar het milieubeleid van hun leverancier. Dat kan door de rangschikking van Greenpeace te raadplegen. Door erop toe te zien dat de leverancier zich enkel bij groene producenten bevoorraadt, zijn ze er zeker van dat hun geld wordt gebruikt voor de verdediging van een zaak die hen na aan het hart ligt: de bescherming van de planeet! Het mag niet verbazen dat het windmolencoöperaties zoals Energie 2030 zijn die het ons mogelijk maken zo groen en lokaal mogelijk te verbruiken. Weet ook dat bepaalde meer klassieke energieleveranciers/producenten een prima evaluatie krijgen. Eneco is daar een mooi voorbeeld van.

Vraag je je nog af welke elektriciteitsleverancier je moet kiezen om de planeet te beschermen? Onze adviseurs kunnen je helpen de juiste leverancier te vinden. Bel ons gerust op 0800 37 369 of mail ons (info@energie-vergelijker.be).

Wat kost groene stroom?

Euro-symbool van groene kleurWe moeten er geen doekjes om winden: een groenestroomcontract is doorgaans duurder dan een klassiek contract. De reden? Kernenergie is goedkope energie in vergelijking met zonne- en windenergie, die nu nog niet zo rendabel zijn. Dit is te wijten aan hun hoge bedrijfs- en investeringskosten.

In de praktijk vertaalt deze extra kost zich vaak in een hogere jaarlijkse vergoeding. Deze opwaartse tendens geldt ook voor de prijs per kWh elektriciteit, maar daar doen zich dan weer twee praktijken voor. Sommige leveranciers, zoals ENGIE, vermelden in hun tarievenlijst enkel het supplement dat moet worden betaald om de productie van hernieuwbare energie te ondersteunen. De consument moet dit bedrag dan optellen bij de klassieke prijs van het aanbod. Andere leveranciers kozen ervoor rechtstreeks ‘groene producten’ aan te maken door de tarieven meteen aan te passen.

Toch kan ecologisch verantwoord verbruiken én besparen toch nog altijd hand in hand gaan. Er zijn al veel dagelijkse handelingen waarmee je je verbruik en dus ook je elektriciteitsfactuur kunt verlagen. Vervang bijvoorbeeld je oude lampen door spaarlampen of haal de stekker uit het stopcontact van apparaten die je niet nodig hebt!

En bestaat er ook hernieuwbaar aardgas?

Aardgas is zeker geen hernieuwbare energie. De van nature in de ondergrond van de aarde aanwezige voorraden aan fossiele brandstoffen slinken geleidelijk aan omdat ze veel sneller worden opgebruikt dan ze kunnen worden gevormd. En al naargelang de diepte en het type van gasveld kan de ontginning van aardgas zeer vervuilend zijn, ook al spant steenkool hier nog steeds de kroon.

Er bestaat geen wondermiddel om een tegengewicht te bieden voor de vaak rampzalige gevolgen voor het milieu. De planeet beschermen is uiteraard niet de grootste prioriteit van de ontginningstechnieken. Om milieubewuste consumenten te verleiden, hebben enkele aardgasleveranciers beslist om CO2-neutraal aardgas aan te bieden. Het principe? De productie van CO2 is weliswaar onvermijdelijk, maar sommige leveranciers verbinden zich er wel toe om die uitstoot te compenseren door ergens ter wereld milieuprojecten te ondersteunen.

Op de Belgische energiemarkt doet Mega dit via een samenwerking met CO2Logic. Met haar ‘Ecogas’-aanbod belooft deze leverancier, voor het bedrag van de aardgasconsumptie van haar klant, onder meer door de Verenigde Naties gecertificeerde projecten te helpen financieren.

Tot slot moeten we het ook hebben over de ontwikkeling van biogas, een gas dat ontstaat uit de fermentatie van organische materie. Het is een veelbelovende schone energie, maar ze opwekken is momenteel nogal duur. Voor biogas echt met aardgas kan concurreren, moeten we dus nog even wachten tot de productietechnieken helemaal op punt staan.

Dankzij Energie-Vergelijker.be profiteer je van promoties, kortingen en exclusieve voordelen !
Nu gratis vergelijken Ik bespaar tot 275 euro

Reageren!